SKATEBOARD ART CRIMES
"Σανίδι", "three-sixty",
"Φωκάς", "Αλέκος", "Γέρος":
Ένας ολόκληρος κόσμος άγνωστων για το ευρύ κοινό
εννοιών συμμαχεί με κάποιες από τις πιο νέες μορφές τέχνης και προσφέρεται
προς τέρψιν των ανήσυχων παιδιών. Το skateboard στη Θεσσαλονίκη
γίνεται τέχνη και μπλέκεται με το γκράφιτι, το τατουάζ και το χιπ
χοπ σε μια δημιουργική μίξη ιδεών, πρωτόγνωρη για τα δικά μας δεδομένα.
Στην kx gallery έχετε μία εξαιρετική ευκαιρία να γνωρίσετε μια άλλη
φυλή της πόλης, ίσως την πιο extreme.
Με "περίεργη" αμφίεση, freestyle ύφος και σπίθα στα μάτια
ανεβαίνουν στο σανίδι, προκαλούν ένα χαρακτηριστικό κρότο στο πεζοδρόμιο
και χάνονται στους δρόμους της πόλης. Αν δεν αναρωτηθήκατε ποτέ
τι κάνουν τα πολυάριθμα παιδιά με τα χαμηλοκάβαλα παντελόνια στο
πάρκο του Φωκά και στο άγαλμα του Μέγα Αλέξανδρου, τότε δε γνωρίζετε
ότι το skate έχει πάνω από τριάντα χρόνια παρουσίας στη Θεσσαλονίκη.
Στην πρωτότυπη έκθεση "Skateboard Art Crimes" ανακαλύψαμε
ότι ένα κομμάτι της πόλης ζει μακριά από το διπλοπαρκάρισμα και
τα παραλιακά καφέ και κατοικεί στη νοητή ευθεία που ενώνει τη Θεσσαλονίκη
με τις άλλες μητροπόλεις του κόσμου. Πού βρίσκεται το "έγκλημα";
"Πολλοί" ισχυρίζεται ο εμπνευστής της έκθεσης, "μπορεί
να θεωρήσουν μέχρι και προσβολή το να παρουσιάζεις σαν έργο τέχνης
τη ζωγραφική πάνω σε σανίδα του skate. Ειρωνικά και προκαταβολικά,
λοιπόν, εμείς παραδεχόμαστε το "έγκλημα".
 
Τρέλα για "εγκλήματα"
Η έκθεση "Skateboard Art Crimes" είναι μία εμπνευσμένη
πρωτοβουλία του Αλέξη Φλωράκη, ενός από τους καλύτερους skateboarders
(ή σκεϊτάδες όπως αποκαλούνται στη δική τους αργκό) της πόλης. Την
ιδέα ακολούθησαν "ανήσυχα παιδιά" , τα περισσότερα από
τα οποία ανήκουν στη δεύτερη γενιά σκεϊτάδων της Ελλάδας, ενώ αποτελούν
την πρώτη γενιά που ενσάρκωσε στις τεχνικές του skate τα "κόλπα"
-τις μανούβρες- που έφεραν το άθλημα στη σύγχρονή του μορφή. Για
την ιστορία οι πρώτοι που βγήκαν με πατίνια στους ελληνικούς δρόμους
ήταν οι Thunderboys τη δεκαετία του ΄70.
Το skate στην Ελλάδα θεωρείται από τους λάτρεις του μία ιδιαίτερα
δύσκολη ενασχόληση, αφού είναι ένα σπορ που, σε αντίθεση με άλλα,
δεν παρουσιάζει καμία προοπτική καριέρας. Ακόμη και οι "παλαίμαχοι"
της σανίδας καμία φορά αντιμετωπίζονται σαν προβληματικά 14χρονα
και υφίστανται προσπάθειες περιθωριοποίησης. Το μεγάλο παράπονο
όλων των σκεϊτάδων είναι η έλλειψη φωτισμού στο πάρκο του Φωκά,
που θεωρείτε ένα από τα πλέον ενδεδειγμένα μέρη για skateboard στη
Θεσσαλονίκη. Όπως μαρτυρούν τα παιδιά, χρόνια τώρα κάνουν skate
μόνο με το φως της ημέρας, αφού ο δήμος αφαίρεσε τις λάμπες από
τους πυλώνες.
Επίσης, αλγεινή εντύπωση είχε προκαλέσει η πρόθεση του δημάρχου
να περιφράξει το άγαλμα του Μέγα Αλέξανδρου, που, όλως τυχαίως,
αποτελεί το κλασσικό στέκι των σκεϊτάδων της πόλης. Ευτυχώς αυτό
δεν πραγματοποιήθηκε ποτέ και ο "Αλέκος" (όπως τον αποκαλούν
οι ίδιοι) έμεινε ελεύθερος όπως και οι ανήσυχοι θαμώνες του μνημείου
- συμβόλου. Παρεμπιπτόντως, το τελευταίο skateboard event που έγινε
πέρυσι στο Λευκό Πύργο είχε συγκεντρώσει χιλιάδες ανθρώπους.
Οι σκεϊτάδες αντιμετωπίζουν και άλλου είδους προβλήματα. "φαντάζεσαι
να είσαι 32 χρονών, να κάνεις skate, να γυρνάς στο σπίτι σου με
ματωμένους αγκώνες και να πρέπει η κοπέλα σου να σε γνωρίσει στους
δικούς της; Με τι μάτι θα σε κοιτάξουν; Η μοναδική εικόνα που ξέρουν
είναι αυτή του κακού παιδιού, αφού αυτή αναπαράγεται διαρκώς".
Δεδομένου λοιπόν ότι το άθλημα δεν επιφυλάσσει κέρδη για κανέναν
παρά μονάχα μερικά τσακισμένα κόκαλα (που δύσκολα δένουν μετά από
κάποια ηλικία), τι οδηγεί άραγε αυτά τα παιδιά να διοχετεύσουν όλη
τους τη ζωτικότητα σε αυτό το σπορ; Η ανάγκη τους να μετέχουν σε
ένα διαφορετικό σύνολο; Η δίψα τους για επικοινωνία με άτομα που
συμμερίζονται κοινή οπτική ζωής; Ή μήπως η τρέλα της νιότης; Μάλλον
η τρέλα. Τρέλα για "εγκλήματα".
Το "έγκλημα"
Βρεθήκαμε στη κατάμεστη από νέο κόσμο gallery τη βραδιά των εγκαινίων.
Το κλίμα ήταν γεμάτο ενέργεια. Μερικοί από τους δημιουργικότερους
ανθρώπους της πόλης έδιναν το παρόν σε μία πρωτοποριακή για τα ελληνικά
δεδομένα έκθεση. Παλιοί και νέοι σκεϊτάδες, καλλιτέχνες του γκράφιτι,
χιπχοπάδες, και επιφανείς τεχνίτες του τατουάζ ανακατεύονται με
γνωστούς, φίλους και περίεργους περαστικούς. Έξω, πιτσιρικάδες που
καπνίζουν, πίνουν μπύρες και πειράζουν ο ένας τον άλλον. Μια ζεστή
νότα σε μια κλασική Δευτέρα της φθινοπωρινής και άδειας Θεσσαλονίκης.
Στην αίθουσα σανίδες του skate έχουν μετατραπεί σε πίνακες. Πολλά
εκθέματα είναι πραγματικά εντυπωσιακά. Μια πανδαισία χρωμάτων δημιουργεί
αντίθεση με τους λευκούς τοίχους. Πολλές και διαφορετικές απόψεις
οργιάζουν στα skateboards και προδίδουν τους ιδιοκτήτες. Για πρώτη
φορά συναντούμε σε ένα χώρο συγκεντρωμένες εικόνες που είναι διάσπαρτες
σε όλη την πόλη. Πράγματα που φευγαλέα παρατηρούμε όταν είναι ζωγραφισμένα
σε δρόμους, σχεδιασμένα σε αυτοκόλλητα, "χτυπημένα" σε
ανθρώπινο δέρμα. Μάσκες του χόκεϊ που παραπέμπουν σε "Παρασκευή
και 13", γυμνά γυναικεία κορμιά από τις ακτές κάποιας μακρινής
παραλίας, ρομποτάκια βγαλμένα από τα ηλεκτρονικά που παίζαμε μικροί,
μια κόκκινη καρδιά πάνω σε μια σανίδα του skate που δείχνει μια
γενναία παραδοχή του δημιουργού της. Οι σανίδες μετατρέπονται σε
καμβάδες, οι μεταξοτυπίες συναντούν τους μαρκαδόρους, ο πηλός ανακατεύεται
με τις λαδομπογιές και τα πλαστικά χρώματα συμπληρώνουν το κολάζ.
Πρόκειται για μια άλλη πλευρά του skateboard που ευτυχήσαμε να γνωρίσουμε.
Πίσω από αυτή βρίσκονται οι συνήθεις ύποπτοι.
Οι ύποπτοι
Μια ανίερη συμμαχία εκτελεί το "έγκλημα". Ετερόκλητες
ιδιότητες μπλέκονται μεταξύ τους και το αποτέλεσμα παραπέμπει σε
σενάρια που και Monty Python θα ζήλευαν. Άτομα που πρωτοπορούν στους
τομείς τους, εμπνέονται από τη σανίδα του skate και καταθέτουν την
άποψη τους. Μεταξύ άλλων, η αφρόκρεμα των ανθρώπων του γκράφιτι
συναντά εκλεκτούς τεχνίτες του τατουάζ, ένα hip hop συνονθύλευμα
εκθέτει δίπλα σε έναν ακαδημαϊκό, ένας dj πλάι σε μία καταξιωμένη
καλλιτέχνιδα. Ο καθένας προσθέτει μέσα από τη δική του οπτική την
ξεχωριστή του αισθητική. Σανίδες skateboard μετατρέπονται σε έργα
τέχνης που ανεπιφύλακτα συνιστούν ιδιαίτερη εικαστική πρόταση.
Μεταξύ των ονομάτων συναντούμε καλλιτέχνες που έχουν γράψει ιστορία
στο χώρο τους. Οι Live2 και Jason (από τους θρυλικούς SGB) ανέδειξαν
όσο λίγοι την τέχνη του γκράφιτι στην Ελλάδα, ενώ οι Style From
North που πρόσφατα ήρθαν πρώτοι πανελλαδικά έβγαλαν την τέχνη τους
εκτός συνόρων, φτάνοντας στην τρίτη θέση πανευρωπαϊκά. Οι άνθρωποι
του Nico Tattoo μπορούν να επαίρονται ότι αυτοί 'ήταν που έφεραν
τις παράξενες τέχνες του τατουάζ και του piercing στην Ελλάδα, ενώ
τα εκκεντρικά σχέδια του Tattoo Land αποδεικνύουν ότι η συνέχεια
ήταν εξίσου καλή. Το νέο hip hop φαινόμενο που λέγεται "Βόρεια
Αστέρια" υπόσχεται πολλά στο χώρο της μουσικής με τους ειρωνικά
κυστικούς δίσκους "Χαλαρά", "Χαλαρότερα", "Χαλαρότατα",
οι οποίοι διανέμονται από χέρι σε χέρι, αναδεικνύοντας ό,τι πιο
underground έχουμε δει τον τελευταίο καιρό. Ένας από τους σημαντικότερους
εκπροσώπους της techno σκηνής στη Θεσσαλονίκη, ο Dim Dj, δεν κρύβει
την καλλιτεχνική του φύση αφού δεν διστάζει να πιάσει μαρκαδόρους
και πενάκια για να σχεδιάσει. Στην πανσπερμία των φυλών της πόλης
ξεχωρίζουν και δύο καταξιωμένοι καλλιτέχνες που αψηφώντας κάθε έννοια
του πολιτικώς ορθού εκθέτουν και αυτοί τα δικά τους skateboards:
ο Δημήτρης Ξόνογλου, καθηγητής τη Σχολής Καλών Τεχνών του ΑΠΘ και
η Αλεξάνδρα Μηλιοπούλου, γνωστή ζωγράφος που έργα της κοσμούν κρατικές
και ιδιωτικές συλλογές ανά τον κόσμο. Και, φυσικά, ο Αλέξης Φλωράκης,
ψυχή του όλου "εγκλήματος" που εκ των πραγμάτων έχει και
τη μερίδα του λέοντος στην έκθεση: μια μικρή ανταμοιβή για έναν
άνθρωπο που κάνει skate εδώ και δύο δεκαετίες.
Η "νεκροψία"
Η έκθεση Skateboard Art Crimes είναι η πρώτη στην Ελλάδα. Εν αντιθέσει
με τη χώρα μας, στο εξωτερικό ανάλογες προσπάθειες είναι συχνές
και διοργανώνονται από τους πλέον ειδικούς: δηλαδή τους σκεϊτάδες
που παράλληλα είναι και designers στο αντικείμενό τους. Η σύγχρονη
γραφιστική οφείλει τα μέγιστα στο skateboard. Μερικοί από τους μεγαλύτερους
σχεδιαστές αναδύθηκαν μέσα από αυτό το άθλημα. Κάτι μεγάλο γίνεται
στην πόλη. Ένας ολόκληρος κόσμος ξανοίγεται μπροστά μας. Το skateboard
δεν είναι έγκλημα.
ΤΟΡ
|